Glaubicz Garwolińska Consultants było doradcą kryzysowym Szkoły Buddyjskiej Agon Shu podczas organizowania przez nią modlitwy w Oświęcimiu w byłym obozie Auschwitz – Birkenau. Dzięki 1,5 miesięcznej pracy nastawienie środowisk opiniotwórczych do naszego klienta zmieniło się z jednoznacznie negatywnego na neutralne, a ceremonia, pomimo kryzysu i groźby odwołania, została przeprowadzona.

Projekt realizowany przez Glaubicz Garwolińska Consultants był wyjątkową, jak na rynek polski, kampanią antykryzysową mającą na celu pogodzenie pozornie sprzecznych interesów przedstawicieli kościołów, władz samorządowych, stowarzyszeń byłych więźniów obozu koncentracyjnego, władz centralnych i mediów.

Działania antykryzysowe dla Szkoły Buddyjskiej Agon Shu ukazały rolę public relations, nie pokazywaną w codziennym dyskursie publicznym. Okazuje się, że dzięki działaniom antykryzysowym można pomagać ludziom i organizacjom we właściwym rozumieniu ich intencji. Można sprawiać, że gdy zagrożona jest możliwość realizacji takich wartości jak ekumenizm, czy łączenie się w modlitwie o pokój przedstawicieli różnych kultur, a przyczyną tych problemów jest brak pełnej wiedzy i obawa przed innością, to właściwe poprowadzona komunikacja może odwracać złe tendencje i umożliwiać realizację ważnych społecznie zamierzeń.

Projekt miał swoją kontynuację. Firma Glaubicz Garwolińska Consultants doradzała Szkole Buddyjskiej Agon Shu przy podobnej Ceremonii w Chabarowsku na Syberii, w Rosji, w lipcu 2007 roku. Jednak dzięki koordynacji przez nas procesu komunikacji od samego początku i uniknięciu przez buddystów błędów międzykulturowych ceremonia uzyskała olbrzymie wsparcie środowisk lokalnych i mediów.

Geneza problemu
24 kwietnia 2006 w Super Expressie ukazał się materiał Krzysztofa Oremusa „Mordercza sekta w Auschwitz”. Publikacja mówiła o planach zorganizowania ceremonii w byłym obozie koncentracyjnym Auschwitz 13 czerwca 2006 r. w kolejną rocznicę pierwszej deportacji więźniów do obozu koncentracyjnego Auschwitz. Organizatorem wydarzenia, według Super Expressu miała być „japońska sekta Agon Shu, której członkiem był Shoko Asahara, autor zamachów w tokijskim metrze”.  Informacją tą zainteresowały się inne media i przekazywały ją przez następne dwa tygodnie właściwe we wszystkich ogólnopolskich i lokalnych dziennikach, radiu i telewizji. Ponadto Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało oświadczenie o konieczności zachowania „daleko idącej wstrzemięźliwości” w stosunku do Szkoły buddyjskiej Agon Shu, a Chrześcijańskie Stowarzyszenie Rodzin Oświęcimskich zrezygnowało z uczestnictwa w ceremonii. Planowana modlitwa została także potępiona przez Krakowską Gminę Żydowską i Międzynarodową Radę Oświęcimską.

Dodatkowym zarzutem podnoszonym w dyskusji, był fakt przyjęcia przez Prezydenta Oświęcimia Janusza Marszałka w grudniu 2005 r. darowizny od Szkoły Buddyjskiej Agon Shu w wysokości 100 tys. USD na budowę Kopca Pamięci obok byłego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Darowizna przekazana została w gotówce. Jak informowały media, aby nie zgłaszać wwiezienia takiej kwoty na granicy pieniądze zostały przeniesione „w kieszeniach” przez członków Szkoły Buddyjskiej Agon Shu.

Dodatkowo media, za Super Expressem informowały, że „guru sekty Kiriyama to niedoszły kilkakrotny samobójca, który źle się kojarzy w Kraju Kwitnącej Wiśni”.

Sytuacja nabierała dynamiki: 5 czerwca 2006 r. dwóch posłów Platformy Obywatelskiej wystąpiło do Premiera Rzeczypospolitej Polskiej Kazimierza Marcinkiewicza z prośbą o ”podjęcie działań celem dokładnego rozpoznania przyczyn i powodów jakie przyświecają organizacji Agon Shu w działalności na terenie naszego kraju oraz zbadania czy są one zgodne z polską racją stanu”.

Po gruntownym zbadaniu problemu, konsultanci GGC ustalili, że Organizacja Agon Shu została założona w roku 1978 przez Seiyu Kiriyamę i stanowi jeden z nurtów buddyzmu. Jest legalnie działającym stowarzyszeniem religijnym w Japonii. W swojej działalności Agon Shu jest organizacją uznaną i szanowaną zarówno w Japonii, jak i w świecie. Pozostaje w bliskim kontakcie z Jego Świątobliwością Dalai Lamą XIV, którego z założycielem Agon Shu łączy wieloletnia przyjaźń. Znaczącym dowodem tej przyjaźni i wzajemnego szacunku jest fakt, iż w grudniu 1989 roku Seiyu Kiriyama, założyciel i duchowy przywódca Agon Shu, towarzyszył Jego Świątobliwości Dalai Lamie w ceremonii wręczenia Pokojowej Nagrody Nobla w Oslo.

Seiyu Kiriyama kilkakrotnie spotykał się także z Janem Pawłem II, a także uczestniczył w 1985 roku, na imienne zaproszenie Watykanu, w uroczystościach, związanych z obchodami Międzynarodowego Roku Młodzieży Organizacji Narodów Zjednoczonych. Zarówno japońskie władze, jak i  Ambasada Japonii w Polsce potwierdziły legalność szkoły Agon Shu oraz jej intencji organizacji wydarzenia w Oświęcimiu.

Powodem, dla którego Szkoła Buddyjska Agon Shu chciała zorganizować ceremonię w byłym obozie koncentracyjnym Auschwitz była modlitwa za dusze ofiar pomordowanych w Auschwitz w kolejną rocznicę pierwszego transportu więźniów. Wyznawcy buddyzmu Agon Shu wielokrotnie już organizowali podobne modlitwy o pokój oraz w intencji zamordowanych osób, m.in.: w Paryżu, Tokio, Hiroszimie (corocznie od 1986 r.) oraz w Strefie Zero w Nowym Jorku, 20 października 2001 r., czyli tuż po tragicznym, terrorystycznym zamachu na World Trade Center.
   
Dla japońskich buddystów oświęcimska ceremonia była niezwykle istotna również ze względu na kontekst historyczny. Japonia w czasie II wojny światowej była sojusznikiem III Rzeszy oraz faszystowskich Włoch. Stąd wielu Japończyków, zwłaszcza osób starszych, czuje się współodpowiedzialna za zło wyrządzone w czasie wojny, w tym za zbrodnie popełnione przez III Rzeszę. Dlatego też Seiyu Kiriyama, założyciel i duchowy przywódca Agon Shu, wraz z wyznawcami, a także innymi Japończykami, chcieli modlić się za dusze osób pomordowanych w Auschwitz, złożyć hołd ich pamięci i podkreślić swoją obecnością oraz modlitwą, że w ich świadomości pamięć o tej zbrodni jest wciąż obecna. Agon Shu zorganizowało także w Japonii ogólnokrajową kampanię informacyjną, mającą na celu uświadomienie Japończykom, w tym w szczególności Japończykom młodego pokolenia, ogrom zbrodni dokonanej w Auschwitz. Kampania ta spotkała się z bardzo dużym odzewem społecznym.

Podjęte działania

• Podstawową strategią działań było postawienie w komunikacji na element ekumenizmu i pokazywanie wartości takich jak akceptacja różnorodności kulturowej i wspólnotę walki ludzi o pokój na świecie. W związku z tym, poza początkowym przedstawieniem prawdziwego obrazu Szkoły Buddyjskiej Agon Shu, niezwykle istotne było zaangażowanie do kampanii przedstawicieli kościoła katolickiego.
• Następnym istotnym elementem była komunikacja z Ministerstwem Spraw Zagranicznych. Dotychczasowe stanowisko wszystkich grup docelowych, także MSZ wynikało z braku pełnej wiedzy i generowaniu opinii w oparciu o informacje z mediów, bez ich weryfikacji, np. w Polskiej Ambasadzie w Tokio. Koniecznym było przedstawienie faktów i dokumentów potwierdzających wiarygodność Szkoły Agon Shu oraz planu wydarzeń w trakcie ceremonii. Takie działania miały na celu dostarczenie informacji o prawdziwym celu organizowanego jednorazowo wydarzenia, aby większość grup docelowych wystąpiło w charakterze rzeczników klienta. Pozwoliło to także na uniknięcie ze strony partnerów komunikacji lęku przed nieznanym, a w konsekwencji podejmowanie reakcji nie adekwatnych do faktów.
• Dużym zagrożeniem dla sukcesu procesu komunikacji kryzysowej były ogromne różnice kulturowe pomiędzy Polską, a Japonią. Przejawiało się to praktycznie we wszystkich obszarach komunikacyjnych. Znakomitym przykładem była chęć wręczania, w formie podziękowań, prezentów w postaci pieniędzy. Dla obywatela Japonii taka forma wyrażania wdzięczności jest czymś naturalnym. W Polsce, szczególnie przy kontaktach z władzami, mogło być z powodzeniem uznane za próbę korupcji. Stanowiło to dodatkowe zagrożenie ze względu na bardzo krótki czas, który pozostał do ceremonii i specyfikę projektu, co oznaczało konieczność prowadzenia komunikacji bezpośrednio przez przedstawicieli Szkoły Buddyjskiej Agon Shu. W związku z tym konieczne było przeprowadzenie treningu medialnego i treningu kulturowego w celu wypracowania u klienta niezbędnych kompetencji do prowadzenia komunikacji w obcym środowisku kulturowym.
• Następnym elementem, który uwzględniono było zadbanie o stworzenie wspólnego frontu komunikacyjnego z Urzędem Miasta w Oświęcimiu oraz właściwe rozdzielenie kompetencji między instytucje włączane w proces komunikacji. Proces komunikacji prowadzony niezależnie poprzez UM i przez Szkołę Agon Shu, ale we wspólnym uzgodnieniu celów i działań sprawiał, że można było przypisywać właściwe treści właściwym podmiotom. Pozwoliło to na uniknięcie wypowiadania się przez naszego klienta na tematy organizacyjne i związane bezpośrednio z lokalnym środowiskiem, także politycznym. Podczas komunikacji pozwoliło to na właściwe określenie klienta w kwestii typu pytań zadawanych przez dziennikarzy i środowiska opiniotwórcze, a także uniknięcie, groźnego z punktu widzenia całego procesu, wchodzenia w sprawy lokalnych relacji między różnymi podmiotami i frakcjami politycznymi. Pozwoliło to także na uplasowanie w mediach wypowiedzi klienta jedynie w kwestiach dotyczących podstawowych przesłań komunikacji, czyli elementów ekumenizmu i akceptacja różnorodności kulturowej oraz wspólnoty walki ludzi o pokój na świecie.
   

Źródło: Glaubicz Garwolińska Consultants