„Lato bez %” jest kampanią społeczną organizowaną przez agencję Homo Homini PR. Głównym celem kampanii jest wpływanie na sprzedawców w celu ograniczenia sprzedaży alkoholu osobom niepełnoletnim, a także oddziaływanie na modę wśród młodzieży, zmniejszając w ten sposób spożycie alkoholu. W ramach kampanii przeprowadzone są badania „Młodzi o alkoholu i innych używkach”.

Opos projektu

Uzasadnienie zgłoszenia do danej kategorii

„Lato bez %” to kampania społeczna, której celem jest ograniczenie spożycia alkoholu przez osoby niepełnoletnie. Poprzez kontakt z mediami oraz akcje informacyjne zwracamy uwagę opinii publicznej na problem spożycia alkoholu przez nieletnich. Kampania jest skierowana także do sprzedawców, pedagogów, którzy są świadkami sprzedaży napojów alkoholowych młodzieży. Poprzez nasze działania wpływamy bezpośrednio na modę oraz staramy się zmieniać wzorce zachowań.

Określenie problemu / analiza sytuacji / wyjaśnienie kontekstu, ewentualnie badania, na których oparto projekt

Według przeprowadzonych badań wśród młodzieży, w 2006 roku, do spożywania napojów alkoholowych przyznało się ponad 92% uczniów III klas gimnazjalnych i ponad 96% uczniów II klas szkół średnich. 67% badanych uczniów zadeklarowało, iż najpopularniejszym trunkiem wybieranym do inicjacji alkoholowej przez nieletnich jest piwo. Zaledwie 4% nastolatków nie spożywało żadnego alkoholu. Jak wynika z badań młodzi ludzie najczęściej sięgają po alkohol w wakacje.

 
W maju i czerwcu 2007 roku przeprowadzono kolejne badanie na grupie 4500 uczniów gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych. Ponad połowa ankietowanych określiła, iż nabycie piwa przez osoby niepełnoletnie jest „bardzo łatwe”. Podobnie sytuacja wygląda jeśli chodzi o kupno wina. Produkty spirytusowe zdobyć jest „raczej łatwo” lub „bardzo łatwo”. Zaledwie 2% przyznało, iż zdobycie piwa przez osoby niepełnoletnie jest „niemożliwe”. Według przeprowadzonych badań ponad 16% ankietowanych po raz pierwszy wypiło piwo mając nie więcej niż 9 lat. Tylko 20% badanych przyznało, iż nigdy nie spożywało alkoholu.

 
Przyczyn sięgania młodych ludzi po alkohol jest wiele, jedną z nich jest chęć przejścia ze świata dziecka w świat dorosłych. Niepełnoletni nie mający problemów w komunikacji z rodzicami dużo rzadziej sięgają po alkohol. Istnieje silny związek pomiędzy upijaniem się młodzieży a przestępczością. Coraz częstsze spożycie alkoholu przez osoby niepełnoletnie jest niepokojącym zjawiskiem.

Czy projekt był realizowany samodzielnie, czy wspólnie z innymi podmiotami (zarówno w Polsce, jak i zagranicą)

Działania w ramach kampanii „Lato bez procentów” są realizowane przy współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego. Naszymi partnerami są Rzecznik Praw Dziecka i Ministerstwo Zdrowia, Polskapresse, Media Regionalne, telewizja muzyczna VIVA i Radiostacja. Dzięki współpracy z władzami lokalnymi uwzględniamy specyfikę lokalnych uwarunkowań, co przyczynia się do skuteczności naszych działań. Współpracujemy także z sieciami sklepów, które chętnie wspierają naszą akcję. W ramach kampanii nie współpracujemy z firmami produkującymi napoje alkoholowe. Kampania jest realizowana od 2000 roku.

Cel projektu

Głównym celem kampanii jest ograniczenie spożycia alkoholu przez młodzież, a także edukacja sprzedawców w sprawie przestrzegania prawa i nie sprzedawania napojów alkoholowych osobom niepełnoletnim. Kampania „Lato bez %” ma na celu zwrócenie uwagi zarówno młodzieży, sprzedawców, jak i opinii publicznej na niezwykle istotny temat, jakim jest spożywanie alkoholu przez nieletnich.

Grupa docelowa

Główni odbiorcy kampanii:

• Sprzedawcy
• Nieletni
• Rodzice

Nasza kampania jest skierowana również do:

• Mediów
• Organizacji zajmujących się młodzieżą
• Organizacji rządowych zajmujących się problemem alkoholowym (PARPA, Komisje Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Ministerstwo Zdrowia)
• Opinii publicznej

Planowanie i strategia komunikacyjna / zakładane efekty

Za pomocą bezpośredniego oddziaływania na sprzedawców oraz oddziaływania na modę wśród młodzieży wpływamy na ograniczanie spożywania alkoholu przez nieletnich.

Kampania „Lato bez %”  opiera się na trzech głównych tezach:

 
1. Sprzedający alkohol powinni ściśle przestrzegać prawa.
2. Nieletni, młodzi ludzie nie muszą poddawać się obowiązującej modzie spożywania alkoholu.
3. Rozwiązanie problemu spożywania i sprzedaży alkoholu nieletnim jest jednym z głównych problemów do rozwiązania dla władz Warszawy.

Realizacja projektu, w tym pomysły kreatywne

Działania w ramach kampanii:

„DAJ DOWÓD!” – AKCJA INFORMACYJNA

 
Akcji przekazywania plakatów do punktów obrotu alkoholem towarzyszyła akcja informacyjna skierowana do sprzedawców o prawie dotyczącym sprzedaży alkoholu (sprzedaż i podawanie alkoholu nieletnim jest w Polsce przestępstwem). Z każdym sprzedawcą zostanie przeprowadzona rozmowa na ten temat, a także na temat pozostałych działań kampanii (ze szczególnym uwzględnieniem badania mystery shopping).
W punktach sprzedaży i podawania (sklepy, puby, ogródki piwne, etc.) alkoholu na terenie objętym realizacją kampanii zostaną umieszczone plakaty i naklejki kampanii. Przekaz tych materiałów nawiązuje do pożądanych postaw wśród młodych ludzi, którzy zwłaszcza podczas wakacji odbywają inicjację alkoholową i nadużywają alkoholu.
 
AGENT SPECJALNY – BADANIE MISTERY SHOPPING

 
Do wszystkich punktów sprzedaży na terenie objętym działaniami docierają tajni klienci - „Agenci  Specjalni” – młodzi ludzie, którzy ukończyli 18 rok życia, ale ich wygląd przy próbie zakupu alkoholu powinien wzbudzić wątpliwość sprzedawcy, co do ich pełnoletności (tajni klienci wybrani zostali w castingu). Dokonują oni próby zakupu alkoholu, badając czujność sprzedawców wg metodologii badania w technologii mystery shopping.

 
W razie poproszenia „agenta specjalnego” o dowód tożsamości w celu ustalenia jego wieku, tajny klient zrezygnuje z zakupu alkoholu. Sprzedawca nie jest informowany o pozytywnym wyniku badania, aby nie obniżać jego czujności wobec młodowyglądających klientów.

 
W razie braku kontroli dokumentów i gotowości sprzedania alkoholu bez sprawdzania wieku klienta agent zrezygnuje z zakupu i sporządzi odpowiedni raport.
Wykaz sklepów, które podczas wizyty „agentów specjalnych” nie wykazały się czujnością i były gotowe sprzedać alkohol młodo wyglądającej osobie, bez sprawdzenia jego prawdziwego wieku, zostanie przekazany zleceniodawcy – władzom samorządowym.

 
Działanie „Agent Specjalny” jest badaniem w technologii „mystery shopping” i ma na celu zarówno sprawdzenie czujności sprzedawców napojów alkoholowych a także zachęcanie ich do przestrzegania obowiązującego prawa w zakresie zakazu sprzedaży alkoholu zawartych w art. 15 Ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Działanie to także pozwala kształtować postawy sprzedawców. Informacja o badaniu i jego celu bezpośrednio oddziałuje na postawy sprzedawców w okresie trwania kampanii mobilizując ich do większej niż zwykle uwagi przy próbach zakupu alkoholu przez młodowyglądające osoby. 
 
HAPPENINGI

 
Na placach, bulwarach miast objętych działaniami kampanii zostaną zorganizowane happeningi. W trakcie tych wydarzeń młodzi ludzie w koszulkach z logo akcji i hasłem „Jestem nieletni. Sprzedano mi alkohol!” będą leżąc na ziemi z butelkami (bez widocznej marki) pozować na pijanych. W tym samym czasie pozostali uczestnicy happeningu wręczają przechodniom ulotki. Czas trwania wydarzenia ok. 45 min.
 
BADANIE „MŁODZI O SPOŻYCIU ALKOHOLU”

 
Badanie ma na celu opracowanie wiarygodnego i obiektywnego raportu dotyczącego opinii nieletnich mieszkańców Polski na temat sprzedaży alkoholu niepełnoletnim oraz stosunku nieletnich do spożycia alkoholu. Ankieta będzie miała charakter anonimowy. Badania te służą do opracowanych przez samorządy rocznych planów przeciwdziałania alkoholizmowi.
 
STRONA INTERNETOWA „BEZPROCENTOW.PL”

 
Została uruchomiona strona internetowa akcji „Lato bez %” – www.bezprocentow.pl.  Na stronie tej zostały umieszczone podstawowe informacje o naszej akcji. Na stronie dostępne będą także działy z wzorami materiałów kampanii.

PROBLEM PLACEMENT W MEDIACH PARTNERSKICH

 
W oparciu o partnerów medialnych kampanii były publikowane materiały o problemie spożycia alkoholu przez nieletnich oraz postawie sprzedawców wobec tego problemu. W mediach skierowanych do młodych ludzi (VIVA, Radiostacja), w audycjach przekazywany był komunikat „można spędzać wakacje bez alkoholu”.

Realizacja założonych celów projektu, w tym informacje o budżecie i efektywności kosztowej

Kampania „Lato bez %” jest realizowana w II fazach. W całej Polsce kampanię realizuje ponad 600 osób.

Na I etap (w trakcie realizacji) składają się:

Akcja informacyjna

 
Plakaty i naklejki z hasłem „Kupujesz alkohol? Pokaż dowód!” znalazły się w ponad 5,5 tys. sklepów, pubów i ogródków piwnych w całej Polsce. Przeprowadzono ponad 10 tys. rozmów ze sprzedawcami na temat problemu sprzedaży alkoholu nieletnim.

 
Do naszej akcji przyłączył się Carrefour, we własnym zakresie wydrukował plakaty kampanii „Lato bez %” i umieścił je na własnych nośnikach w swoich hipermarketach.
W Świnoujściu kampanię realizują harcerze, którzy pieniądze zarobione za roznoszenie plakatów i ulotek, a także za pracę w roli agentów przeznaczyli na pomoc dla swoich uboższych kolegów.

Agent specjalny

 
Do sklepów na terenie objętym działaniami docierają „Agenci Specjalni”. Agenci i świadkowie są przeszkoleni w zakresie wariantowego scenariusza zachowania w sklepie.
Zrealizowano już sporą część kontroli w sklepach. Odnotowaliśmy, iż w wielu sklepach sprzedawcy nie sprawdzają wieku, na przykład w warszawskiej dzielnicy Bielanach na 181 kontroli w 43 sklepach nie sprawdzono czy osoba kupująca alkohol jest pełnoletnia. Jednak w drugiej turze badania wszyscy upomniani sprzedawcy kontrowali wiek swoich klientów. W samej Warszawie odwiedzonych zostało ponad 4 tysięcy punktów sprzedaży alkoholu.
W Jastarni przeprowadzono dwie kontrole w sklepach. W pierwszej fazie odnotowano, iż w 26 na 50 sklepów nie poproszono o dowód. W drugiej fazie już tylko w 19 punktach nie sprawdzono pełnoletności. W trakcie kampanii zorganizowano łącznie 20 happeningów w miastach, w których przeprowadzana jest akcja. Szacowana liczba widzów to około 14 tysięcy osób.

14 czerwca 2007r. uruchomiona została strona internetowa „bezprocentow.pl”

Informacje prasowe i teksty publikowane w ramach kampanii.

Kampanią „Lato bez %” zainteresowały się media w całym kraju. Regularnie przekazujemy informacje o bieżących postępach akcji i wynikach działań. Do tej pory ukazało się ponad 100 publikacji prasowych na ten temat.

Miejsce publikacji - Ilość publikacji - Data

 
Dziennik Bałtycki 4 02.08. – 02.08.
Dziennik Łódzki 2 02.07. - 13.07
Dziennik Polski Kronika Krakowska 4 04.07. – 18.07
Dziennik Wschodni Lubelski 2 02.07. -26.07.
Dziennik Zachodni 1 14.07.
Echo Miasta Katowice 1 25.06.
Echo Miasta Warszawa 1 02.07.
Echo Rzeszowa 1 01.08.
Express Bydgoski 1 09.07.
Fakt Kraków 2 10.07. – 16.07.
Gazeta Krakowska 9 02.07. – 01.08.
Gazeta Lubuska 3 02.07. – 03.08.
Gazeta Pomorska 6 02.07. – 03.08.
Gazeta Współczesna Białystok 1 02.07.07
Gazeta Wyborcza Kraków 3 06.07. – 03.08.
Głos Koszaliński 3 06.07. – 23.07.
Głos Szczeciński 6 30.06. – 20.08.
Głos Wielkopolski 2 02.07. - 16.07.
Gość Niedzielny Dodatek 1 08.07.
Kurier Poranny 1 14.07.
Metro Kraj 1 10.07.
Nowa Trybuna Opolska 1 02.07.
Nowiny 4 02.07. – 06.08.
Tygodnik Ostrołęcki 2 03.07. - 24.07.
Tygodnik Siedlecki 2 05.08.- 22.08
Życie Sokołowa 1 13.07.
Życie Warszawy 1 21.08.

Radiostacje - Data audycji

 
Eska 25.06.07
Polskie Radio - Trójka 25, 26.06.07
Radio BIS 25.06.07
Radio Maxxx 25.06.07
Radio Szczecin 25.06.07
Radiostacja 25.06.07, 31.07.07
RMF FM 
Radio Kraków 
Radio 90 
Radio Podlasie 
 
Telewizja Trwam 25.06.07
Wiadomości TVP (główne wydanie 4 lipca 2007r.)
Wydarzenia Polsat (14 lipca 2007r.)
TVP3 Kraków – Kronika – 2 materiały
TVP3 Katowice
TVP3 Olsztyn
VIVA

Na specjalne zlecenie Urzędu m.st. Warszawa został przygotowany II etap kampanii składający się z następujących działań:

Badanie opinii nieletnich „Percepcja działań profilaktyki alkoholowej przez nieletnich m. st. Warszawy”

 
Po zakończeniu I fazy kampanii dla celów ewaluacji zostanie przeprowadzone kolejne badanie w szkołach na temat dostępności alkoholu dla nieletnich oraz ich percepcji profilaktycznych działań m.st. Warszawa. Porównując deklaracje z badania czerwcowego będzie można oszacować stopień zmian świadomości młodych warszawiaków, a także ich ocenę skuteczności działań podejmowanych przez m.st. Warszawa. Badanie zostanie zrealizowane zgodnie z metodologią badań ESPAD.

Badanie opinii rodziców „Rodzice wobec problemu spożycia alkoholu przez nieletnich”.

 
Zostanie przeprowadzone badanie „Rodzice wobec problemu spożycia alkoholu przez nieletnich”. Będzie miało ono na celu zbadanie motywacji i postaw rodziców wobec problemu spożycia alkoholu przez nieletnich. Ankieta opracowana zostanie przy współpracy specjalistów z PARPA i SWPS.

Szkolenia dla nauczycieli i wychowawców – program „Szlaban”.

 
We wrześniu 2007r. w szkołach – gimnazjach i liceach w Warszawie zostaną przeprowadzone szkolenia dla nauczycieli w oparciu o program „Szlaban” przygotowany przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Program Szlaban ma na celu ułatwienie prowadzenie rozmów przez rodziców i nauczycieli z nastolatkami na temat spożycia alkoholu.

Szkolenia dla sprzedawców.

Dla tych sprzedawców, którzy zostaną umieszczeni na „czarnej liście” zostaną zorganizowane szkolenia z zakresu obowiązującego w Polsce prawa, a także umiejętności interpersonalnych i asertywności. Szkolenia dla sprzedawców poprowadzą trenerzy posiadający przeszkolenie i certyfikaty Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.